FESC nədir?
Qısa cavab
Funksional endoskopik sinus cərrahiyyəsi (FESC, ingiliscə FESS) sinusların burun dəliklərindən daxil edilən nazik endoskop və alətlərlə aparılan əməliyyatıdır. Üzdə kəsik olmur. Məqsəd sinusların təbii drenaj yollarını açmaq, polip, kista və xroniki iltihablı toxumanı götürmək, sinusların normal havalanmasını bərpa etməkdir.
Hansı hallarda tətbiq olunur?
- dərman müalicəsinə cavab verməyən xroniki sinusitdə;
- burun poliplərində, o cümlədən antroxoanal polipdə;
- sinus kistalarında, şikayət yaradan hallarda;
- tez-tez təkrarlanan kəskin sinusitdə;
- bəzi odontogen sinusit hallarında (diş həkimi ilə birlikdə).
Əməliyyata hazırlıq
KT sinusların anatomiyasını və xəstəliyin yayılmasını göstərir; əməliyyat bu görüntülər əsasında planlaşdırılır. Anesteziya öncəsi müayinələr aparılır, qan durulaşdırıcı dərmanlar qəbul edilirsə, həkimə mütləq xəbər verilir.
Əməliyyat necə aparılır?
Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır. Tez-tez septoplastika və balıqqulaqların kiçildilməsi ilə birlikdə icra edilir, çünki bu strukturlar sinuslara giriş və burun tənəffüsü üçün əhəmiyyətlidir.
Əməliyyatdan sonra
- Burun tutulması və qabıqlar ilk günlərdə gözlənilir.
- Burun yuma sağalmanın vacib hissəsidir.
- Kontrol müayinələrdə burun boşluğu təmizlənir, sağalma izlənilir. Poliplərdə uzunmüddətli dərman nəzarəti lazım ola bilər.
- Nadir, lakin ciddi ağırlaşmalar (qanaxma, göz və ya kəllə əsası ilə bağlı) əməliyyatdan əvvəl həkimlə müzakirə olunur.
Həkimin təcrübəsi
Op. Dr. Dilşad Şadlinskayanın öz praktikasından
- Funksional endoskopik sinus cərrahiyyəsi LOR Hospital-ın rəsmi profilində və bannerında həkimin istiqamətləri sırasındadır.
- Dr. Şadlinskaya FESC-i septoplastika və konxa radiotezlik prosedurları ilə, bir halda isə tonzillektomiya və adenoidektomiya ilə eyni anesteziya zamanı apardığı xəstələri paylaşıb.
- Endoskopik sinus cərrahiyyəsi üzrə kadavra kursunda iştirak edib (İstanbul, 2022).