Dil qədəhi nədir?
Qısa cavab
Dil qədəhi (dilaltı bağ, frenulum) dilin alt səthini ağız boşluğunun dibinə birləşdirən selikli qişa qatıdır. O, qısa, qalın və ya dilin ucuna çox yaxın birləşdikdə dilin hərəkəti məhdudlaşır. Bu vəziyyət tibbdə ankiloqlossiya adlanır və anadangəlmədir.
Hansı əlamətlər dil qədəhinin qısa olduğunu göstərə bilər?
- körpədə əmmə çətinliyi, döşü düzgün tutmamaq, döşdən imtina, ananın döşündə ağrı;
- dilin ucu irəli çıxanda "ürək" formasında və ya haçalı görünür;
- uşaq dilini alt dodaqdan kənara çıxara, yuxarı damağa qaldıra, yanlara rahat hərəkət etdirə bilmir;
- bəzi səslərin, məsələn "r" və "l" səslərinin tələffüzündə çətinlik.
Hər nitq qüsurunun səbəbi dil qədəhi deyil. Nitq problemi olan uşaq LOR həkimi ilə yanaşı loqoped tərəfindən də qiymətləndirilməlidir.
Dil qədəhi necə kəsilir?
Körpələrdə və kiçik uşaqlarda qısa bağ çox qısa bir prosedurla, çox vaxt yerli keyitmə ilə kəsilir (frenotomiya). Bağ qalın və ya böyük uşaqdadırsa, prosedur ümumi anesteziya altında, tikişlə (frenuloplastika) aparıla bilər. Prosedurdan sonra dil hərəkətlərini gücləndirən məşqlər və lazım olduqda loqoped dəstəyi tövsiyə edilir.
Dodaq bağı nədir?
Dodaq bağı üst dodağı diş ətinə birləşdirən selikli qişa qatıdır. Çox qısa və ya qalın olduqda körpədə əmməni çətinləşdirə, böyük uşaqda ön dişlər arasında boşluq və diş gigiyenası problemləri ilə əlaqəli ola bilər. Kəsilməsi haqqında qərar fərdi verilir, bəzən stomatoloq və ortodontla birlikdə.
Həkimin təcrübəsi
Op. Dr. Dilşad Şadlinskayanın öz praktikasından
- Dr. Şadlinskaya dil qədəhini körpələrdə (o cümlədən 11 aylıq uşaqda) və böyük uşaqlarda kəsdiyi, göstəriş olduqda adenotonzillektomiya ilə eyni anesteziya zamanı apardığı halları paylaşıb; nitqində problem olan uşaqda qısa bağın yerli keyitmə ilə kəsildiyini qeyd edib.
- YouTube kanalında "Dodaq bağı nədir? Nə kimi fəsadları var? Necə aradan qaldırılır?" videosu var (13.06.2025).
- Uşaqlarda nitq problemlərində ilk addımlardan birinin LOR müayinəsi olduğunu, yumşaq damağın hərəkətinin də yoxlanıldığını vurğulayır.
