Burun niyə qanayır?
Qısa cavab
Uşaqlarda burun qanamasının əksəriyyəti burnun ön hissəsindəki zərif damar kələfindən olur. Quru hava, isti mövsüm, burnu qaşımaq, allergiya, soyuqdəymə və travma bu damarları zədələyir. Böyüklərdə yüksək qan təzyiqi, qan durulaşdırıcı dərmanlar, travma və burundakı törəmələr də səbəb ola bilər.
Burun qanayanda nə etməli?
- Oturun və başı bir qədər irəli əyin — arxaya deyil. Qan boğaza axmamalıdır.
- Burnun yumşaq hissəsini baş və şəhadət barmağı ilə sıxın və 10–15 dəqiqə buraxmayın.
- Ağızla nəfəs alın, qanı udmayın, tüpürün.
- Burun üstünə soyuq kompres (dəsmala bükülmüş buz) qoyun.
- Qanama dayanandan sonra bir neçə saat burnu silməyin, ağır iş görməyin.
Uşağı qanama zamanı arxası üstə uzatmayın.
Nə vaxt təcili yardım lazımdır?
- düzgün sıxmağa baxmayaraq qanama 15–20 dəqiqədən çox davam edirsə və ya çox güclüdürsə;
- travmadan, xüsusilə başa zərbədən sonra başlayıbsa;
- huşun dumanlanması, güclü zəiflik, rəng solğunluğu varsa;
- qan durulaşdırıcı dərman qəbul edən şəxsdə qanama dayanmırsa.
Təkrarlanan burun qanaması necə müalicə olunur?
Həkim endoskopla qanayan nöqtəni tapır. Səbəbə görə selikli qişanı bərpa edən müalicə təyin edilir. Təkrarlanan qanamalarda qanayan kiçik damar kauterizasiya olunur — kimyəvi maddə və ya digər üsulla "yandırılır". Böyüklərdə qan təzyiqi və qan göstəriciləri də yoxlanılır.
Həkimin təcrübəsi
Op. Dr. Dilşad Şadlinskayanın öz praktikasından
- Dr. Şadlinskaya dərmana cavab verməyən, təkrarlanan burun qanamalarında kapilyarların kimyəvi kauterizasiyasını tətbiq edir; qan durulaşdırıcı qəbul edən xəstədə qanayan damarın endoskopik tapılıb kauterizasiya edildiyi halı paylaşıb.
- Uşaqlara prosedurdan əvvəl nə olacağını izah etməyi və onları aldatmamağı prinsip kimi qeyd edir.
