Adenoidektomiya nədir?
Qısa cavab
Adenoidektomiya (adenotomiya) böyümüş adenoidin — "burun ətinin" — ağız yolu ilə götürülməsi əməliyyatıdır. Üzdə və burunda kəsik olmur. Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır və qısa müddət çəkir. Məqsəd burun tənəffüsünü bərpa etmək, yuxunu normallaşdırmaq və adenoidin qulaq, sinus ilə bağlı ağırlaşmalarının qarşısını almaqdır.
Hansı hallarda əməliyyat tövsiyə olunur?
- daimi ağızla nəfəs və burun tutulması;
- xoruldama, yuxuda nəfəs fasilələri və boğulmalar;
- orta qulaqda maye və buna bağlı eşitmə zəifliyi;
- tez-tez təkrarlanan orta otit;
- uzun sürən, irinli burun axıntısı (xroniki adenoidit);
- adenoidin üz-çənə inkişafına təsiri.
Göstərişlər hər uşaqda fərdi qiymətləndirilir.
"5 yaşı gözləmək lazımdır" fikri doğrudurmu?
Əməliyyatın vaxtını yaş deyil, göstəriş müəyyən edir. Keçmişdə bu əməliyyatlar yerli keyitmə ilə aparıldığı üçün uşağın böyüməsi gözlənilirdi. Bu gün ümumi anesteziya ilə aparılan əməliyyat göstəriş olduqda erkən yaşda da mümkündür. Çox kiçik yaşda anesteziya və əməliyyatdan sonrakı müşahidə xüsusi planlaşdırılır.
Əməliyyat necə aparılır?
Uşaq anesteziya ilə yuxuya getdikdən sonra ağız xüsusi genişləndirici ilə açıq saxlanılır və adenoid burun-udlaqdan xüsusi alətlərlə götürülür. Qanaxmaya nəzarət edildikdən sonra uşaq oyandırılır və bir neçə saat müşahidə altında qalır. Göstəriş varsa, eyni anesteziya zamanı tonzillektomiya, qulağa ventilyasiya borusunun qoyulması və ya dil bağının kəsilməsi də aparıla bilər.
Hazırlıq
- Pediatr müayinəsi və həkimin təyin etdiyi analizlər.
- Anestezioloqun verdiyi aclıq qaydasına dəqiq əməl edilməsi.
- Uşaqda qızdırma, kəskin soyuqdəymə varsa, həkimə əməliyyatdan əvvəl xəbər verilməsi.
- Uşağa əməliyyat haqqında yaşına uyğun, səmimi izah verilməsi: həkim onu aldatmamağı tövsiyə edir.
Əməliyyatdan sonra
- Uşaq əksər hallarda həmin gün evə yazılır.
- Burun tənəffüsü tez yaxşılaşır; allergik və ya həssas uşaqlarda ilk günlərdə yüngül xoruldama qala bilər.
- Bir neçə gün yumşaq, çox isti olmayan qidalar tövsiyə olunur.
- Ağızdan qoxu, yüngül boğaz və ya qulaq ağrısı, səsdə müvəqqəti dəyişiklik ola bilər.
- Qanaxma, yüksək qızdırma, maye içməkdən imtina və ya nəfəs çətinliyi olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Kontrol müayinələr həkimin təyin etdiyi tarixlərdə aparılır.
Həkimin təcrübəsi
Op. Dr. Dilşad Şadlinskayanın öz praktikasından
- Adenoidektomiya LOR Hospital-ın rəsmi profilində və bannerında həkimin istiqamətləri sırasındadır.
- Dr. Şadlinskaya adenoid əməliyyatını ümumi anesteziya altında, ağız içindən apardığını; uşaqların adətən bir neçə saat sonra evə yola salındığını; ilk kontrolun təxminən bir həftə sonra, əməliyyatdan sonrakı ilk ay ərzində isə 2–3 kontrol müayinə olduğunu paylaşımlarında izah edir.
- Həkim göstəriş olduqda uşaqlarda narkozsuz (yerli keyitmə ilə) əməliyyatın psixoloji travma yarada biləcəyini vurğulayır və əks-göstəriş yoxdursa ümumi anesteziyanı tövsiyə edir.
- Böyük yaşda qalmış adenoidi olan yeniyetmə və böyüklərdə də adenoidektomiya icra edib.
- Əməliyyat günü uşaqlarla və valideynlərlə ünsiyyətə, əməliyyatdan sonrakı dövrü uşağa əvvəlcədən izah etməyə xüsusi önəm verir.
Tez-tez verilən suallar
Əməliyyatdan sonra adenoid yenidən böyüyə bilərmi?
Nadir hallarda qalıq toxuma yenidən böyüyə bilər. Bu ehtimal əməliyyatdan əvvəl həkimlə müzakirə edilir və kontrol müayinələrdə izlənilir.
Uşaq əməliyyatdan sonra nə vaxt bağçaya, məktəbə qayıda bilər?
Adenoidektomiyadan sonra sağalma adətən tez olur. Dəqiq müddəti uşağın vəziyyətinə görə həkim kontrol müayinədə deyəcək.
